Aan de oostkant van de Zwarte Zee en aan de voet van de Kaukasus bergen ligt Georgië. Hier is het wijn maken achtduizend jaar geleden begonnen. En nooit meer gestopt. Achtduizend oogstjaren op een rij. De wijn uit Georgië is nauw verbonden met de identiteit van het volk. Vele duizenden Georgiërs maken het. In de eigen kelder of in de garage. Een groeiend aantal wijnbedrijven maakt wijn op professionele wijze. De wijnbouw is volledig gemoderniseerd. Dat leidt tot steeds betere en vaak verrassende resultaten.

Wijn uit Georgië klei amphoren

Wijn uit Georgië

Je zou het niet zeggen, tenzij je er wel eens geweest bent. Georgië is een echt wijnland. Bij elke maaltijd vloeit de wijn. Gemaakt in de eigen wijngaarden. Van de eigen, inheemse druivenrassen en dikwijls volgens oeroude methoden. Al in de communistische tijd in de vorige eeuw stond het land bekend als het ‘Toscane van de Sovjet Unie’. Vanwege de rijke culinaire tradities en vanwege de wijn.

Sinds Georgië aan het eind van de vorige eeuw weer een zelfstandig en vrij land werd is het snel gegaan. Professionele wijnhuizen werden gestart. De wijngaarden en de kelders werden met advies uit het Westen op orde gebracht. Wijnmakers lieten zich bijscholen in Italië, Duitsland en Frankrijk. De Georgiërs zijn erop gebrand te laten zien dat het oudste wijnland ter wereld nog steeds wijnen die tot de beste van de wereld kan maken. Daar zijn ze in geslaagd. Wijn uit Georgië wordt inmiddels weer over de hele wereld geëxporteerd. Ze vallen regelmatig in de prijzen op prestigieuze concours in Europa en in de Verenigde Staten. En, heel belangrijk, ze hebben een eigen identiteit en karakter. Steeds meer wijnliefhebbers zijn geïnteresseerd om dat Georgische karakter te leren kennen. Op de wijnkaarten van steeds meer toprestaurants vind je wijn uit Georgië.

Georgische wijn is bij wijnliefhebbers en bij de tophoreca geliefd omdat ze een heel eigen karakter hebben. Maar wat bepaalt nou dat specifieke karakter?

Meer dan vijfhonderd typisch Georgische druiven

Een belangrijke reden is dat er de veel unieke en oeroude druivenrassen groeien. Meer dan vijfhonderd. Met dikwijls bijna onuitspreekbare namen. Je hebt misschien wel eens een wijn van de Saperavi druif geproefd. Dat is de belangrijkste blauwe druif van het land. Tsolikouri, Rkatsiteli en Aleksandrouli zal je minder bekend voorkomen. Hoewel er op kleine schaal internationaal bekende druiven zijn aangeplant werken de Georgische wijn makers toch het liefst met deze eigen druiven.

Oranje wijnen

In Georgië worden zogenaamde ‘oranje’ wijnen gemaakt. Dat zijn wijnen waarvan de druiven zijn vergist in een grote aardewerken pot, die ze in Georgië ‘qvevri’ noemen. Witte druiven vergisten in de qvevri wel een half jaar lang met de schil en de pit. In Europa worden die meteen na het persen verwijderd. In de qvevri geven de schillen en pitten een diepere kleur aan de wijn: amber of oranje. En ze geven heel andere aroma’s af dan we van normale witte wijnen gewend zijn; zoals kweepeer, bergamot of gedroogde bloemen. En last but not least: de schillen en pitten leiden tot tannine in de wijn. Oranje wijnen zijn kortom niet te vergelijken met witte wijnen. In feite zijn het witte wijnen die als rode wijnen gemaakt zijn.

Een bevlogen wijncultuur

Wijn is diep verankerd in de Georgische cultuur. Niet alleen omdat hier al achtduizend jaar wijn wordt gemaakt. Georgië ligt ingeklemd tussen Islamitische landen als Azerbeidzjan en Turkije. In tegenstelling tot deze volken drinken de Christelijke Georgiërs wijn. Vroeger droegen ze dierenhuiden gevuld met wijn over hun kleding. Daarmee lieten ze hun identiteit én geloofsovertuiging zien. Gasten worden onthaald met een uitgebreide maaltijd met wijn. Bijna elke Georgiër maakt het zelf. Op kleine schaal en meestal voor de eigen consumptie.

Er zijn enkele tientallen grotere, professionele wijnbedrijven en een groeiend aantal kleine, professionele wijnhuizen die vooral oranje wijnen maken. De wijnbarretjes in de hoofdstad Tbilisi schieten de afgelopen jaren als paddenstoelen uit de grond. Je kunt er de laatste oogst van zowel kleine als grote wijnbedrijven proeven. De export naar Europa, de Verenigde Staten en Japan is de afgelopen jaren geëxplodeerd. Want de Georgische wijnmakers willen niets liever dan de wereld laten zien waar ze toe in staat zijn. Ze zetten met hun wijn het hele land op de kaart.

Ideaal klimaat voor wijnbouw

Het is waarschijnlijk geen toeval dat het wijnmaken juist hier begonnen is. Het overgrote deel van de Georgische wijngaarden liggen in de provincie Kachetië. In een vallei van tientallen kilometers lang en enkele kilometers breed aan de voet van de Kaukasus. De bergen beschermen de wijngaarden voor extreem weer, zoals harde wind.

Het klimaat in Kachetië is subtropisch met gematigde winters en hete zomers maar luchtstromen uit de bergen brengen verkoeling waar de druiven goed kunnen rijpen. Waar nu de wijngaarden liggen, liep vroeger de rivier de Alazani. In de loop van duizenden jaren is de loop van deze rivier sterk veranderd. Het heeft zijn sporen nagelaten. Op veel plaatsen in de bodem van de wijngaarden vind je klei: het zijn oude rivierbeddingen. Vanuit de Kaukasus stroomt al duizenden jaren elk voorjaar met de smeltende sneeuw zwarte schiefer de vallei in. Je vindt die stenen terug in veel wijngaarden. Ze geven de Georgische wijn mineraliteit.